HASTA VEYA YARALININ İLK DEĞERLENDİRİLMESİ
Bilinç durumunun değerlendirilmesi daha sonraki aşamalar için önemlidir.
Buna göre hasta veya yaralının ilk değerlendirilme aşamalan şunlardır:
1. Çevre güvenliği sağlanır
2. Bilinç kontrolü yapılır
Hasta veya yaralıya seslenerek yada hafifçe omzuna dokunarak "iyi misiniz?" diye sorularak bilinç kontrolü yapılır.
3. İlk yardımın ABC si değerlendirilir.
A. Havayolu açıklığının sağlanması:
- Havanın akciğerlere ulaşabilmesi için hava yolunun açık olması gerekir.
- Bilinç kaybı olanlarda dil geri kaçarak solunum yolunu tıkayabilir yada kusmuk, yabancı cisimlerle solunum yolu tıkanabilir.
- Hava yolu açıklığı sağlanırken hasta veya yaralı baş, boyun, gövde ekseni düz olacak şekilde yatırılmalıdır.
- Ağız içinde yabancı cisim varsa kontrol edilir, yabancı cisim varsa dikkatlice çıkartılmalıdır.
- Daha sonra bir el hasta veya yaralının alnına konarak, diğer elin 2-3 parmağı ile çene tutularak baş geriye doğru itilir (Baş-çene pozisyonu)
EĞER HASTA VEYA YARALI BİR TRAVMA GEÇİRMİŞ İSE BOYNUNDA BİR PROBLEM OLDUĞU DÜŞÜNÜLMELİ VE DOKUNULMAMALIDIR
B. Solunumun değerlendirilmesi:
- Bak-Dinle-Hisset yöntemi ile solunum yapıp yapmadığı 5 saniye süre ile değerlendirilir.
- Solunum hareketini ve canlılık belirtilerini (herhangi bir hareket var mı) gözler.
- Solunum sesini dinler.
- Yanağında hasta veya yaralının nefesini hissetmeye çalışır.
C. Dolaşımın değerlendirilmesi Dolaşım, Hasta veya yaralının solunum kriterlerine bakılarak değerlendirilir